آب، مایه حیات است و دسترسی به آب پاکیزه، آرزوی دیرینه بشر. اما در گوشهکنار این کره خاکی، هنوز هم مناطقی وجود دارند که آب در آنها به قدری زلال و خالص است که گویی از دل طبیعت بکر و دستنخورده بیرون میآید. دانشمندان با ابزارهای پیشرفتهای مانند اسپکترومتر جرمی، به دنبال یافتن پاکیزهترین منابع آب طبیعی جهان هستند و نتایج این تحقیقات، ما را به مکانهایی شگفتانگیز میبرد.
شاید باورتان نشود، اما بر اساس یک مطالعه علمی، پوئرتو ویلیامز (Puerto Williams) در کشور شیلی، واقع در منتهیالیه جنوبی قاره آمریکا، دارای پاکیزهترین آب شیرین جهان است. محققان دانشگاه تگزاس شمالی، دانشگاه ماژلان و مؤسسه اکولوژی و تنوع زیستی دانشگاه شیلی، پس از یک مطالعه 10 روزه بر روی آبهای این منطقه، به این نتیجه رسیدند که آب رودخانههایی مانند روبالو (Róbalo)، اوکیکا و برونس، خالصترین آبی است که تاکنون بر روی کره زمین یافت شده است [citation:4][citation:17]. این شهر کوچک با حدود 2200 نفر جمعیت، از آبی تغذیه میکند که از دل پارک گیاهشناسی اومورا سرچشمه میگیرد و به دلیل عدم وجود صنعت و آلودگی، به عنوان یک «آزمایشگاه طبیعی» برای مطالعه شرایط پیش از انقلاب صناعی شناخته میشود [citation:4]. ابزارهای فوقحساس دانشمندان که قادر به شناسایی حتی دو قسمت در میلیون از مواد شیمیایی هستند، در این منطقه هیچ آلایندهای را تشخیص ندادند [citation:17][citation:20].
اما این پایان ماجرا نیست. در نیمکره شرقی، **دریاچه گول (Blue Lake)** یا **روتوماایروِنوا (Rotomairewhenua)** در نیوزیلند، به عنوان یکی از پاکیزهترین منابع آب شیرین جهان شناخته میشود. این دریاچه که در پارک ملی نلسون لیکس قرار دارد، آبی با شفافیت خیرهکننده دارد که دید زیرآبی در آن تا حدود 80 متر گزارش شده است؛ رقمی بسیار نزدیک به آب مقطر آزمایشگاهی [citation:8][citation:16]. این شفافیت حیرتانگیز به دلیل فیلتر شدن آب از میان رسوبات یخچالی و صخرههاست که میتواند تا 100 سال طول بکشد [citation:13]. برای مردم مائوری، این دریاچه مکانی مقدس است و قوانین سختگیرانهای برای حفاظت از آن در برابر گونههای مهاجم و آلودگی وضع شده است [citation:8].
در قاره آمریکای شمالی، **دریاچه دهانه آتشفشانی کریتر (Crater Lake)** در ایالت اورگان آمریکا، به عنوان یکی از پاکیزهترین پهنههای آبی بزرگ جهان شناخته میشود. این دریاچه که از فروپاشی یک آتشفشان در حدود 7700 سال پیش شکل گرفته، تقریباً به طور کامل از ذوب برف و باران تغذیه میشود و هیچ رودخانه یا جویباری به آن وارد نمیشود. همین امر باعث شده که آب آن فاقد مواد مغذی و رسوبات باشد و رنگ آبی خیرهکننده و عمیقی داشته باشد [citation:5].
در سیبری روسیه نیز، **دریاچه بایکال (Lake Baikal)** به عنوان عمیقترین دریاچه جهان، حجمی معادل یکپنجم آب شیرین سطح زمین را در خود جای داده است. عمق زیاد این دریاچه باعث رقیق شدن آلایندهها شده و آب آن را به یکی از شفافترین و پاکیزهترین آبهای جهان تبدیل کرده است [citation:5]. همچنین در زیر یخهای قطب جنوب، **دریاچه وستوک (Lake Vostok)** قرار دارد که میلیونها سال است از دنیای بیرون جدا افتاده و به همین دلیل ممکن است یکی از دستنخوردهترین اکوسیستمهای آبی جهان باشد [citation:5].
نکته جالب توجه این است که بر اساس برخی شاخصها، آب لولهکشی برخی کشورها مانند فنلاند و ایسلند نیز از بالاترین کیفیت برخوردار است. در ایسلند، آب باران پس از عبور از سنگهای آتشفشانی متخلخل، به طور طبیعی فیلتر شده و بدون نیاز به کلرزنی، به عنوان آب شرب با کیفیت بسیار بالا به دست مصرفکننده میرسد [citation:9]. در فنلاند نیز حدود 60 درصد آب شرب از منابع زیرزمینی بکر تأمین میشود [citation:9].
پس اگر به دنبال پاکیزهترین آب طبیعی روی زمین هستید، باید به مناطقی سفر کنید که دور از صنعت، آلودگی و دستکاری انسان باقی ماندهاند. از شهر پوئرتو ویلیامز در شیلی گرفته تا دریاچه گول در نیوزیلند و دریاچه کریتر در آمریکا، هر کدام به نوعی نمایانگر زلالترین و خالصترین آبی هستند که طبیعت میتواند به انسان هدیه دهد.